Kierujący to nie zawsze kierowca

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn
image_pdfimage_print
  • Na gruncie prawa pojęcia kierujący i kierowca nie są tożsame
  • Kierującym jest ten kto prowadzi na drodze pojazd silnikowy lub motorowery oraz gdy porusza się innym pojazdem
  • Kierowcą jest osoba uprawniona do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem

Bardzo często w języku potocznym zamiennie używamy słów „kierujący” i „kierowca.” O ile w naszym codziennym życiu sprawdza się to doskonale, to warto na wszelki wypadek pamiętać, że na gruncie przepisów prawa nie są to pojęcia tożsame. W rezultacie może to budzić określone konsekwencje dla nas i innych uczestników ruchu.

Pojęcie kierowcy i kierującego

Ustawa Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.) wprowadza definicje legalne obu tych pojęć. I tak zgodnie z treścią art. 2 pkt 20 p.r.d. kierujący to

osoba, która kieruje pojazdem lub zespołem pojazdów, a także osoba która prowadzi kolumnę pieszych, jedzie wierzchem albo pędzi zwierzęta pojedynczo lub w stadzie.

Konwencja o ruchu drogowym stanowi podobnie, uznając za kierującego

każdą osobę kierującą pojazdem samochodowym lub innym pojazdem (również rowerem) albo prowadzącą drogą bydło pojedynczo lub w stadzie, bądź też zwierzęta juczne lub wierzchowe (art. 1 lit. v).

Kierowcą zaś jest

osoba uprawniona do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem (art. 2 pkt 21 p.r.d.).

Już na pierwszy rzut oka można zaobserwować różnice w podejściu ustawodawcy do zdefiniowania obu tych pojęć. Istotą bycia kierującym jest faktyczne wykonywanie czynności, bez względu na spełnianie lub nie wymogów formalnych do ich wykonywania. Inaczej ciężar ten jest rozłożony w przypadku pojęcia kierowcy. Tutaj nacisk kładzie się na posiadanie uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem.

Warto zatem pamiętać, iż kierującym jesteśmy nie tylko wtedy, kiedy prowadzimy na drodze pojazd silnikowy lub motorower, ale również wtedy, gdy poruszamy się innym pojazdem (tj. każdy środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszynę lub urządzenie do tego przystosowane), prowadzimy kolumnę pieszych, zwierzęta (bez względu na ich ilość), albo jedziemy wierzchem.

Prawo o ruchu drogowym zawiera szereg pułapek, na które musimy uważać, szczegółowo analizując nasz udział jako uczestników ruchu. I tak dla przykładu, co do zasady poruszając rowerem mamy status kierującego, ale już dziecko do lat 10 jadące rowerem pod opieką osoby dorosłej, w myśl omawianej ustawy jest pieszym (art. 2 pkt 18 p.r.d.).

Odróżniając pojęcie kierującego od kierowcy należy mieć na uwadze podstawową zasadę – kierującym jesteśmy bezpośrednio uczestnicząc w ruchu drogowym, a zatem poruszając się w ten czy inny sposób, stosownie do wspomnianej wyżej definicji, kierowcą zaś jesteś zawsze i wszędzie, pod warunkiem posiadania stosownych uprawnień. Zatem w przypadku kierowcy, status ten jest zachowany również w przypadku, gdy w danym momencie osoba nie kieruje pojazdem.

Uprawnienia do kierowania pojazdem a bycie kierowcą

Nie można oczywiście zapominać, iż nie każde uprawnienia do kierowania pojazdem skutkują przywilejem bycia kierowcą. Ustawodawca wymaga, aby były to uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi lub motorowerem. Pojazd silnikowy to pojazd wyposażony w silnik, z wyjątkiem motoroweru i pojazdu szynowego (art. 2 pkt 32 p.r.d.). Kierowcą nie jest zatem osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdami szynowymi (np. tramwajami), a także pojazdami nie wyposażonymi w silnik (np. rowerami, pojazdami zaprzęgowymi).

Uprawnienia do bycia kierowcą pojazdu silnikowego potwierdzane są wydaniem stosownego dokumentu. Mogą to być:

  1. wydane w Polsce prawo jazdy, pozwolenie wojskowe lub międzynarodowe prawo jazdy,
  2. wydane za granicą:
    1. międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, podpisanej w Genewie dnia 19 września 1949 r.,
    2. krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r.,
    3. krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym
    4. krajowe prawo jazdy określone w umowie międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska;
  3. zagraniczny dokument wojskowy, określony w umowach międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Jeszcze do dnia 19 stycznia 2013 r. kierowcą w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym nie był kierujący motorowerem. W tym dniu weszła w życie nowelizacja ustawy o kierujących pojazdami, która dokonała zmiany definicji legalnej kierowcy, zawartej w ustawie Prawo o ruchu drogowym, poprzez nadanie statusu kierowcy również kierującym motorowerami. Za taki pojazd uważa się pojazd dwu- lub trójkołowy zaopatrzony w silnik spalinowy o pojemności skokowej nieprzekraczającej 50 cm3 lub w silnik elektryczny o mocy nie większej niż 4 kW, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h (art. 2 ust. 46 p.r.d.).

Podsumowanie

Reasumując, pomimo powszechnego używania zamiennie pojęć kierującego i kierowcy pamiętajmy, że nie są one tożsame. Nie każdy kierujący jest jednocześnie kierowcą. Nie każdy kierowca w danej chwili jest kierującym.

Stan prawny na 17.04.2017

PODSTAWA PRAWNA:

Konwencja o ruchu drogowym, sporządzona w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r.

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym

Źródło: www.prostowprawo.pl

Rafał Puto

Rafał Puto

Adwokat specjalizujący się w prawie drogowym z uwzględnieniem problematyki prawa transportowego. W obszarze jego zainteresowań znajduje się również problematyka dochodzenia roszczeń związanych z ubezpieczeniami komunikacyjnymi oraz OC przewoźnika. Słuchacz podyplomowych studiów z zakresu branży TSL organizowanych przez Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.

Sprawdź również

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *