Kierunek prac legislacyjnych nad ustawą o czasie pracy kierowców

  • Trwają prace nad nowelizacją ustawy o czasie pracy kierowców
  • Kierowcy prawdopodobnie będą mogli domagać się zapłaty należności z tytułu podróży służbowej na podstawie wewnętrznych aktów pracodawców lub umów
  • W razie braku uregulowań wewnętrznych obowiązywać będą bezpośrednio przepisy odpowiednich rozporządzeń

Na mocy nowelizacji ustawy o czasie pracy kierowców z 2010 roku rozstrzygnięta została sporna kwestia dotyczącą podróży służbowych. Dodana została definicja podróży służbowej kierowców stanowiąca, iż jest nią wykonywanie na polecenie pracodawcy przewozu poza miejscowość, w której znajduje się siedziba pracodawcy czy tez wykonywanie wyjazdu poza miejscowość, w której znajduje się siedziba pracodawcy w celu wykonania przewozu (art. 2 pkt 7). Należy zauważyć, iż definicja ta ma wciąż charakter obowiązujący.

Na mocy wspomnianej wyżej nowelizacji dodano także nowy art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców, stanowiący, że kierowcy w podróży służbowej przysługują wszystkie należności ustalone na zasadach określonych w art. 775 § 3-5 kodeksu pracy, czyli wszelkie koszty związane z podróżą służbową.

Na podstawie powyższych uregulowań, a także w związku z uchwałą Sądu Najwyższego z 2014 roku, która w swym założeniu miała uściślić rozbieżności orzecznicze sadów w sprawie zapewnienia bezpłatnego noclegu kierowcom, wielu z nich zdecydowało się wystąpić z żądaniem o zwrot należnych im ryczałtów za nocleg w wysokości uregulowanej w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 stycznia 2013 r., do którego to rozporządzenia odsyła art. 775 § 3-5 kodeksu pracy, a odesłanie  do wskazanych przepisów kp zawierał art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców, uznany przez Trybunał  za niekonstytucyjny.

Kierunek zmian

Obecnie prowadzone są prace nad projektem nowelizacji ustawy o czasie pracy kierowców. Projekt ten przewiduje zmianę art. 21a w ten sposób, iż warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej kierowcy będzie się określać w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę w przypadku nieobjęcia pracodawcy układem zbiorowym pracy lub braku obowiązku po jego stronie do ustalenia regulaminu wynagradzania. Postanowienia te jednak nie mogą ustalać należności w wysokości niższej niż określonej w przepisach odpowiednich rozporządzeń, a w sytuacji braku unormowania postanowień przez pracodawcę, kierowcom i tak przysługiwać będą należności na pokrycie kosztów podróży służbowej odpowiednio w wysokości określonej na podstawie odrębnych przepisów.

Zgodnie z projektem, kierowcy będą mogli domagać się zapłaty należności z tytułu podróży służbowej na podstawie wewnętrznych aktów pracodawców lub umów, a w razie ich braku bezpośrednio na podstawie obowiązujących przepisów odpowiednich rozporządzeń w wysokości w nich wskazanych.

Projekt ustawy zawiera również istotne możliwe rozstrzygnięcie kwestii bezpłatnego noclegu. Zgodnie z art. 21a ust. 5 projektu ustawy, zapewnienie kierowcy miejsca do spania w kabinie pojazdu spełniającego warunki wskazane w odpowiednim akcie wykonawczym podczas wykonywania przewozu drogowego, stanowić będzie zapewnienie przez pracodawcę bezpłatnego noclegu. Przepis ten w obecnym kształcie w związku z przepisami wykonawczymi rozstrzygałby zatem tę sporną kwestię mającą odzwierciedlenie w niespójnym orzecznictwie sądów a także kontrowersjami związanymi z uchwałą SN z 2014 roku.

Powyższe może oznaczać bowiem, iż w razie zapewnienia przez pracodawcę bezpłatnego noclegu ryczałt wypłacany kierowcy będzie dochodem nienależnym, co z kolei oznacza, iż będzie on podlegał oskładkowaniu, a także stanowił podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Opisywany projekt nowelizacji, może jednak ulec zmianom. Jego obecny kształt jest próbą uregulowania zawiłości i nieścisłości związanych ze specyfiką pracy kierowcy międzynarodowego.

Stan prawny na 27.02.2017

PODSTAWA PRAWNA:

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej z dnia 29 stycznia 2013 r.

Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r.

Ustawa o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004 r.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie ustawy o transporcie drogowym