Czy można obciąć fracht za nieprzesłanie dokumentów w terminie?

image_pdfimage_print

Pytanie czytelnika

Witam, przed chwilą dostałem następującą wiadomość od jednej z firm spedycyjnych, z którymi zrobiliśmy transport:

“Do dziś nie mamy od was dokumentów dostawa była 08.03 na doki zgodziłem się do 21 dni; jestem zmuszony obniżyć kwotę zlecenia o 50€. Dalej czekam na dokumenty za wykonany przez Państwa transport. Liczę na odpowiedź w tym temacie. Dokumenty i FV proszę wysłać skanem na maila i info kiedy zostanie wysłana do mnie korespondencja.”

Pytanie:

Czy obniżenie frachtu jest zgodne z prawem ? Przesyłam zlecenie w załączeniu.

Odpowiedź eksperta

Szanowny Panie,

Zgodnie z pkt. 8 zlecenia: Wszelkie dokumenty transportowe (CMR), należy dostarczyć w ciągu 14 dni od zakończenia transportu, na adres: (…). Niedostarczenie w tym terminie grozi karą do 100e, lub wydłużeniem terminu płatności o 60 dni.

Kara umowna może być zastrzeżona za naruszenie jakiegokolwiek zobowiązania w ogólności lub – jak w niniejszej sprawie – powiązana z poszczególnymi przejawami niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, jeżeli nie jest to sprzeczne z konwencją CMR (w tym przypadku mamy bowiem transport międzynarodowy). W doktrynie przyjmuje się, że ukształtowanie zastrzeżenia kary umownej jest w szerokim zakresie pozostawione woli stron. Może więc dotyczyć ono poszczególnych obowiązków dłużnika (główne, uboczne), których naruszenie skutkować będzie powstaniem roszczenia o zapłatę kary umownej.

Innymi słowy kara umowna może być zastrzeżona zarówno za naruszenie zobowiązania głównego, jak i innych zobowiązań pochodnych wynikających z umowy (tak: P. Drapała w „System Prawa Prywatnego” t. 5, wydanie 2, Warszawa 2013 r.), w tym co do zasady za nieterminowe przesłanie dokumentów.

Z drugiej strony w świetle orzecznictwa, kara umowna musi być tak określona, by nie budzić wątpliwości, a jej ostateczną wysokość powinno dać się ustalić niezależnie od jakichkolwiek warunków. Z tego względu określanie warunków, które wpłyną na wysokość kary lub jej widełkowe określenie wysokości kary umownej nie spełnia wymogu określoności kary, o którym mowa w art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego.  Używanie wyrażeń takich jak: do wysokości frachtu, w wysokości co najmniej 50 % wynagrodzenia czy od 100  do 300 zł sprawi bowiem, że całe postanowienie o karze umownej będzie nieważne i sąd może uznać, że na jego podstawie nie będzie można dochodzić żadnych należności.

Wprawdzie ten zapis jest mało precyzyjny i nie powinny  być wskazane widełki tylko konkretna kwota, to jednak  jest możliwość nałożenia kary umownej za niedostarczenie w terminie dokumentów. Trudno więc przewidzieć czy sąd uznałby tą klauzulę za nieskuteczną. W mojej ocenie powinien.

Proszę pamiętać, ze przewoźnik nie może nałożyć obu sankcji. Nałożona może być tylko 1 z kar: pieniężna lub wydłużenie płatności. Niemożliwe jest podwójne karanie za to samo przewinienie.

Jeżeli macie Państwo w zleceniu wskazany termin na dosłanie dokumentów, należy go przestrzegać. Jeżeli jest on niemożliwy do realizacji, należy przekreślić go i dopisać inny termin odsyłając skan zlecenia, przed jego akceptacją.

Natomiast, gdy Państwo sami formułują regulacje o karach umownych w umowach, należy pamiętać, by wysokość kary była precyzyjnie określona.

Stan prawny 10.06.2018

PODSTAWA PRAWNA:

Konwencja o Umowie Międzynarodowego Przewozu Drogowego Towarów (CMR) i Protokół podpisania sporządzone w Genewie dnia 19 maja 1956 r.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny

 

Chciałbyś zadać pytanie naszemu ekspertowi?

Proces uzyskania odpowiedzi jest prosty!

3 kroki - porady prawne PiL 2016

Tak, chcę zadać nowe pytanie ekspertowi >>

Marta Matuszewska

Marta Matuszewska

Radca prawny i dziennikarz; zawodowo pracownik w Instytucie Logistyki i Magazynowania oraz wykładowca w Wyższej Szkole Logistyki w Poznaniu; prywatnie miłośnik podróży.

Sprawdź również

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.