Czy kierowcy będą zwracać wypłacone im ryczałty za noclegi?

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn
image_pdfimage_print
  • Wyrok SN jest pierwszym wydanym po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 listopada 2016 r. w sprawie K 11/15
  • Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za zasadną wobec pracodawcy, tj. firmy transportowej
  • Kierowcom w transporcie nadal przysługuje dieta za podróże służbowe na podstawie przepisów zawartych w umowie o pracę czy wewnętrznych regulaminach, układach zbiorowych zakładu

Dnia 9 marca 2017 r. Sąd Najwyższy wydał jeden z ważniejszych wyroków w sprawie ryczałtów wypłacanych kierowcom za nocleg podczas podróży służbowej, który z pewnością zadowoli firmy transportowe. Orzeczenie to jest o tyle ważne, że jako pierwsze rozpatrzyło tego typu sprawę po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 listopada 2016 r. w sprawie K 11/15.

Czego dotyczyła sprawa rozpatrywana przez SN?

Sprawa dotyczyła kierowcy, który pracował dla firmy spedycyjnej M. Realizował on transport drogowy TIR-ami poza granice Polski, głównie  do Niemiec, Francji czy Belgii. Jego ciężarówka została wyposażona w miejsce do spania, dlatego też firma, która go zatrudniała nie wypłacała mu żadnych ryczałtów określonych w rozporządzeniu z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej. Kierowca na krótko po zrezygnowaniu z pracy wystąpił z wnioskiem do sądu o wypłatę zaległych mu ryczałtów za noclegi w związku z podróżami służbowymi, do których zaliczył swoje transporty towarów po klientach na terenie całej Europy.

Jakie rozstrzygnięcie zaproponował SN?

Przede wszystkim Sąd Najwyższy uznał przedłożoną mu skargę kasacyjną za zasadną wobec pracodawcy, tj. firmy transportowej, jaka została pozwana przez kierowcę. Powodem tego był fakt, że oba wyroki wydane przez sądy I i II instancji zostały oparte na art. 21a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców który został uznany na niezgodny z Konstytucją wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 listopada 2016 r.

Zdaniem Sądu Najwyższego regulacje dotyczące podróży służbowych zawarte w Kodeksie Pracy będą miały jednak zastosowanie do delegowania kierowców. Wynika to bowiem z samej definicji podróży służbowej kierowcy, która została zawarta w art. 2 ust. 7 oraz art. 5 ustawy o czasie pracy kierowców, a mianowicie:

“Art. 2 ust. 7 podróż służbowa – to każde zadanie służbowe polegające na wykonywaniu, na polecenie pracodawcy:

  1. przewozu drogowego poza miejscowość, o której mowa w pkt 4 lit. a, lub
  2. wyjazdu poza miejscowość, o której mowa w pkt 4 lit. a, w celu wykonania przewozu drogowego.

[…]

Art. 5. Przepisy niniejszego rozdziału mają zastosowanie do kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, jeżeli przepisy innych ustaw nie stanowią inaczej”.

Dodatkowo warto wskazać na przepisy art. 775 kodeksu pracy, który stanowi, że:

“Art. 775. § 1. Pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową.

  • 2. Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju. Rozporządzenie powinno w szczególności określać wysokość diet, z uwzględnieniem czasu trwania podróży, a w przypadku podróży poza granicami kraju – walutę, w jakiej będzie ustalana dieta i limit na nocleg w poszczególnych państwach, a także warunki zwrotu kosztów przejazdów, noclegów i innych wydatków.

  • 3. Warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej pracownikowi zatrudnionemu u innego pracodawcy niż wymieniony w § 2 określa się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu wynagradzania”.

Oznacza to, że kierowca ma prawo do diet, ryczałtów czy innych form gratyfikacyjnych jego pracę podczas podróży służbowych. Musi mieć to jednak swoje oparcie w przepisach kodeksowych. W tym przypadku firma nie będąca jednostką działającą w sferze budżetowej ma obowiązek określić takie zasady w przepisach zakładowych, tj. układzie zbiorowym pracy lub regulaminie wynagradzania.

Sąd Najwyższy zatem uchylił orzeczenie Sądu Okręgowego w Kielcach i zobowiązał do ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy.

Podsumowanie

Wyrok Sądu Najwyższego ma szczególny charakter dla wszystkich firm transportowych, wobec których aktualnie toczy się postępowanie o wypłatę ryczałtów za noclegi. Sprawa I PK 309/15 jest z pewnością początkiem kolejnych pozwów od firm transportowych, które mogłyby uzyskać zwrot zapłaconych wcześniej ryczałtów. Bo jak wynika z przedmiotowej sprawy, kierowca będzie zobowiązany zwrócić wypłacony mu ryczałt za noclegi w wysokości 29 tys. zł., a w zamian pracodawca wypłaci mu ryczałt w takiej wysokości, jaki został ustalony w regulaminie wynagradzania lub układzie zbiorowym pracy.


Już teraz zachęcamy do kontaktu z nami, aby doradzić, jak działać po wyroku wydanym przez Trybunał Konstytucyjny oraz Sąd Najwyższy!


Stan prawny na 15.03.2017

PODSTAWA PRAWA:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej

Anna Żurawiecka

Anna Żurawiecka

Prawnik i politolog; od 2015 r. agent celny; dodatkowo absolwentka Polsko-Amerykańskiej Szkoły Przywództwa. Ekspert z kilkuletnim doświadczeniem w logistyce i Trade Compliance w polskich i międzynarodowych firmach z branży logistycznej, motoryzacyjnej, farmaceutycznej oraz FMCG. Biegle posługuje się jęz. angielskim.

Sprawdź również

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *