Odpowiedzialność przewoźnika za szkodę na terenie Polski

image_pdfimage_print

Przewoźnik zawierając umowę z kontrahentem, zobowiązuje się do przemieszczenia towaru na umówione miejsce w nienaruszonym stanie i w określonym terminie. Ponosi więc odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, czyli ponosi on odpowiedzialność za wszelkie szkody powstałe w czasie przyjęcia, przewozu jak i wydania przesyłki, choćby nie zawinił.

Za co odpowiada przewoźnik?

Jeżeli jest to przewóz na terenie Polski, podstawowym aktem prawnym, który reguluje kwestie odpowiedzialności jest ustawa z dnia 15 listopada 1985 r. Prawo przewozowe. Prawo przewozowe przewiduje jedynie najbardziej typowe zdarzenia, pociągające za sobą odpowiedzialność przewoźnika. W przypadku zdarzenia, które nie zostało przewidziane w tej ustawie, odpowiedzialność przewoźnika musi być oceniana w świetle ogólnych zasad kontraktowej odpowiedzialności odszkodowawczej uregulowanej w Kodeksie cywilnym.

Co do zasady, odpowiedzialność przewoźnika obejmuje utratę lub uszkodzenie przesyłki powstałe w okresie od przyjęcia przesyłki, jej przewozu i wydania oraz za opóźnienie w przewozie przesyłki. Z zaginięciem towaru mamy do czynienia wówczas, gdy nie został on wydany odbiorcy. Jeżeli przesyłka zostanie odnaleziona w ciągu roku od wypłaty odszkodowania, przewoźnik powinien niezwłocznie zawiadomić o tym uprawnionego, niezależnie od żądania uprawnionego. W terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, uprawniony może żądać, aby wydano mu odnalezioną przesyłkę w jednym z punktów odprawy przesyłek za zwrotem otrzymanego od przewoźnika odszkodowania, zachowując roszczenia z tytułu zwłoki w przewozie.

Wysokość odszkodowania

W razie zwłoki dostawy, utraty lub ubytku towaru, jeżeli zostanie udowodniona szkoda w przesyłce, przewoźnik obowiązany jest zapłacić odszkodowanie, które ustala się na podstawie ceny wskazanej w rachunku dostawcy lub sprzedawcy, wynikającej z cennika obowiązującego w dniu nadania przesyłki do przewozu bądź wartości rzeczy tego samego rodzaju i gatunku w miejscu i czasie ich nadania. Jeżeli powstała inna szkoda niż w przesyłce, to należy się odszkodowanie do wysokości podwójnej kwoty przewoźnego. Oprócz odszkodowań przewoźnik jest obowiązany zwrócić przewoźne i inne koszty związane z przewozem przesyłki, w razie utraty przesyłki – w pełnej wysokości, chyba, że co innego wynika z umowy przewozu.

Czas powstania szkody

Odpowiedzialność przewoźnika uwarunkowana jest faktem zaistnienia szkody w określonym czasie, „od przyjęcia jej do przewozu aż do jej wydania”. Co bardzo istotne, jeżeli przesyłka została przyjęta do przewozu bez zastrzeżeń, to istnieje domniemanie, że znajdowała się ona w należytym stanie jakościowym i ilościowym. Gdy szkoda ma charakter niejawny, odbiorca przesyłki powinien niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni po odbiorze przesyłki, wezwać przewoźnika do protokolarnego ustalenia stanu przesyłki. Udowodnienie, że szkoda powstała w trakcie przewozu, może się sprowadzić do wykluczenia możliwości powstania szkody po odbiorze przesyłki.

Co trzeba wykazać, gdy dochodzimy odszkodowania?

Dochodząc odszkodowania wierzyciel musi wykazać po pierwsze istnienie umowy, a po drugie zwykły związek przyczynowy powstały między szkodą a przewozem przesyłki. Oznacza to, ze należy wykazać, iż szkoda powstała w określonym czasie pozostawania przesyłki pod pieczą przewoźnika.

Stan prawny na 21.03.2016

PODSTAWA PRAWNA:

Ustawa z dnia 15 listopada 1985 r. Prawo przewozowe

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Więcej odnośnie odpowiedzialności przewoźnika znajdziesz w artykule >> Szkoda w międzynarodowym przewozie towarów

Marta Matuszewska

Marta Matuszewska

Radca prawny i dziennikarz; zawodowo pracownik w Instytucie Logistyki i Magazynowania oraz wykładowca w Wyższej Szkole Logistyki w Poznaniu; prywatnie miłośnik podróży.

Sprawdź również

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.